រៀបរាប់អំពីសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា ១៩៧៩-១៩៩៣ ដោយផ្តោតលើតំបន់គ្រប់គ្រងដោយ រដ្ឋាភិបាលត្រីភាគី គ្រប់គ្រង ១៥% នៃទឹកដីកម្ពុជា ទីតាំងរឹងមាំ ទីប្រជុំជន ទីក្រុងដូចជា អន្លង់វែង ប៉ៃលិន...
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Texture Relief Map scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ យោធានៃ រដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ៣ភាគី ១៩៧៩-១៩៩៣ Geopolitic of the 3 Jointed Government 1979-1993" សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖
១. តំបន់គ្រប់គ្រង និងទំហំទឹកដី 15% នៃប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល
២. ទីតាំងរឹងមាំ ទីប្រជុំជន និងទីក្រុងសំខាន់ៗ
៣. ស្ថានភាពរស់នៅ និងការគ្រប់គ្រងក្នុងតំបន់
៤. ផែនទីខេត្ត ក្រុងប្រទេសកម្ពុជា ឆ្នាំ ១៩៩០
៥. Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ) រដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ត្រីភាគី មាន ក្រុមខ្មែរក្រហម ក្រុមសម្តេចតា នរោត្តមសីហនុ និងក្រុមសម្តេចសឺនសាន។ ទឹកដីដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលចម្រុះនេះ មានចាប់ពីខេត្ត ជួរព្រំដែន កោះកុង ពោធិសាត់ បាត់ដំបង បៃលិច បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ។
អំឡុងពេលសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ ១៩៩៣ ភាគីនៃរដ្ឋាភិបាលចម្រុះកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (ហៅម្យ៉ាងទៀតថារដ្ឋាភិបាលត្រីភាគី ដែលមានរណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ KPNLF រណសិរ្សសាមគ្គីជាតិដើម្បីឯករាជ្យ សន្តិភាព សហប្រតិបត្តិการ និងឯកភាពជាតិ FUNCINPEC និងកងកម្លាំងកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬខ្មែរក្រហម) បានធ្វើការតស៊ូប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងនឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា (គាំទ្រដោយវៀតណាម)។
ខាងក្រោមនេះជាការរៀបរាប់លម្អិតដោយផ្តោតលើតំបន់គ្រប់គ្រង និងទីតាំងសំខាន់ៗរបស់ភាគីតស៊ូ៖
១. តំបន់គ្រប់គ្រង និងទំហំទឹកដី
ភាគរយនៃទឹកដី៖ ភាគីរដ្ឋាភិបាលត្រីភាគី និងជាពិសេសកងកម្លាំងខ្មែរក្រហម ដែលជាកម្លាំងយោធាធំជាងគេក្នុងចំណោមភាគីទាំងបី បានគ្រប់គ្រងទឹកដីប្រមាណ ១៥% នៃទឹកដីកម្ពុជាសរុប។
ลักษณะតំបន់៖ តំបន់ទាំងនោះភាគច្រើនស្ថិតនៅតាមបណ្តោយខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តំបន់ព្រៃភ្នំដាច់ស្រយាល ពិសេសគឺជួរភ្នំក្រវាញ និងជួរភ្នំដងរែក ដែលជាភូមិសាស្ត្រអំណោយផលដល់ការធ្វើសង្គ្រាមទ័ពព្រៃ ការលាក់ខ្លួន និងការការពារទីតាំងរឹងមាំពីការវាយលុករបស់កងទ័ពរដ្ឋាភិបាលក្រុងភ្នំពេញ និងកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្តវៀតណាម។
២. ទីតាំងរឹងមាំ ទីប្រជុំជន និងទីក្រុងសំខាន់ៗ
ទោះបីជាភាគីត្រីភាគីមិនបានគ្រប់គ្រងទីក្រុងធំៗ ឬរាជធានីភ្នំពេញក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេបានបង្កើតនិងគ្រប់គ្រង "ទីប្រជុំជន ឬទីក្រុងតូចៗ" និងមូលដ្ឋានយុទ្ធសាស្ត្រដ៏រឹងមាំនៅតាមតំបន់ព្រំដែន ដែលមានប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល និងជំរុំជនភៀសសឹកទ្រង់ទ្រាយធំ។ ក្នុងនោះទីតាំងសំខាន់ៗរួមមាន៖
អន្លង់វែង៖ គឺជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ និងជាមូលដ្ឋានទ័ពដ៏សំខាន់បំផុតមួយស្ថិតនៅជួរភ្នំដងរែកភាគខាងជើង ដែលក្រោយមកបានក្លាយជារដ្ឋធានីរដ្ឋបាលចុងក្រោយបង្អស់របស់ក្រុមខ្មែរក្រហម។
ប៉ៃលិន៖ ជាទីក្រុងតូចមួយដ៏មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងបំផុតផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងយោធា ស្ថិតនៅភាគពាយព្យជាប់ព្រំដែនថៃ។ ទីក្រុងប៉ៃលិនល្បីល្បាញខាងធនធានធម្មជាតិ ដូចជារ៉ែត្បូង និងព្រៃឈើ ដែលជាប្រភពចំណូលហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ទ្រទ្រង់ដល់សង្គ្រាមរបស់ភាគីតស៊ូ។
តំបន់ព្រំដែនផ្សេងទៀត៖ ដូចជាតំបន់សំឡូត ថាឡាបរិវ៉ាត់ ព្រះវិហារ និងជំរុំជនភៀសសឹកផ្សេងៗទៀតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន ដែលរៀបចំឡើងជាទីជម្រកសុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនស៊ីវិល និងជាមូលដ្ឋានភស្តុភារ។
៣. ស្ថានភាពរស់នៅ និងការគ្រប់គ្រងក្នុងតំបន់
ការគ្រប់គ្រង៖ តំបន់ទាំង ១៥% នោះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុតដោយច្បាប់យោធា និងរដ្ឋបាលរបស់ភាគីតស៊ូ (ជាពិសេសខ្មែរក្រហម) ដោយមានការបែងចែកជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ច តំបន់យោធា និងជំរុំជនភៀសសឹក។
ជីវភាពប្រជាជន៖ ប្រជាជននិងជនភៀសសឹកដែលរស់នៅក្នុងតំបន់គ្រប់គ្រងទាំងនោះ ជួបប្រទះនូវការលំបាកវេទនាខ្លាំង ការខ្វះខាតស្បៀងអាហារ និងការប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ពីការទម្លាក់គ្រាប់បែក ឬការប្រយុទ្ធគ្នាជាប្រចាំ។ ជីវភាពរបស់ពួកគេពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើជំនួយមនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (តាមរយៈអង្គការ UNBRO និងស្ថាប័នដទៃទៀត) ក៏ដូចជាការធ្វើកសិកម្មបែបលក្ខណៈគ្រួសារក្នុងតំបន់កំណត់។
សង្គ្រាមស៊ីវិលក្នុងដំណាក់កាលនេះ បានបន្តអូសបន្លាយរហូតដល់មានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ១៩៩១ ដែលនាំឱ្យមានការបង្កើត អាជ្ញាធរបណ្តោះអាសន្នអង្គការសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា (UNTAC) និងការរៀបចំការបោះឆ្នោតជាតិនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ ដើម្បីស្ដារសន្តិភាព និងបង្រួបបង្រួមជាតិឡើងវិញ។
ផែនទីរួមបង្ហាញបណ្តាជំរុំជនភៀសសឹក ខាងក្រោម និងមានការបង្ហាញជំរុំនីមួយៗជាលំអិត
តំបន់ ចុងបូក (ឬដែលភាគច្រើនហៅនៅកម្ពុជាថា មុំបី) គឺជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានសារៈសំខាន់មួយស្ថិតនៅត្រើយព្រំដែនអន្តរជាតិ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាការពន្យល់លម្អិតអំពីភូមិសាស្ត្រ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដែលទាក់ទងនឹងតំបន់នេះ៖
១. ភូមិសាស្ត្រនៃតំបន់ចុងបូក (មុំបី)
ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ៖ ចុងបូក គឺជាតំបន់ព្រំដែនរួមគ្នាតែមួយ ដែលព្រំដែនប្រទេសចំនួនបីជួបគ្នា (Tripoint) គឺ កម្ពុជា ឡាវ និងថៃ។
លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ៖ តំបន់នេះស្ថិតនៅលើកههاឆ្លងកាត់នៃជួរភ្នំដងរែក ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល ៣៣០ ម៉ែត្រ ពីលើផ្ទៃសមុទ្រ។ វាជាព្រំដែនធម្មជាតិដ៏រឹងមាំ និងមានព្រៃភ្នំក្រាស់ឃ្មឹត។
ត្រីកោណមរកត (Emerald Triangle)៖ ក្នុងន័យទូលំទូលាយ តំបន់នេះគ្របដណ្ដប់លើខេត្តចំនួន ៧ នៃប្រទេសទាំងបី (រួមមាន ខេត្តព្រះវិហារ ឧត្តរមានជ័យ និងស្ទឹងត្រែង របស់កម្ពុជា) ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា "ត្រីកោណមរកត" ក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍ ដោយសារតែភាពខៀវស្រងាត់នៃព្រៃឈើ។
២. ประวัติសាស្ត្រ និងសមរភូមិចុងបូក
សម័យសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទី៣ (១៩៨៥-១៩៨៧)៖ តំបន់ចុងបូកធ្លាប់ជា សមរភូមិដ៏សាហាវឃោរឃៅ និងក្តៅគគុកបំផុត រវាងកងទ័ពវៀតណាម (ដែលកាន់កាប់កម្ពុជានាเวลานោះ) ជាមួយនិងកងទ័ពភាគីថៃ ក៏ដូចជាកងទ័ពតស៊ូខ្មែរ។
ការឈ្លានពាន និងការប៉ះទង្គិច៖ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៨៥ ដល់ ១៩៨៧ កងទ័ពវៀតណាមបានវាយលុក និងចូលមកឈរជើងយ៉ាងជ្រៅក្នុងទឹកដីថៃត្រង់ចំណុចច្រកចុងបូក ដើម្បីកម្ចាត់មូលដ្ឋានទ័ពព្រៃរបស់កងទ័ពខ្មែរក្រហម និងកម្លាំងប្រឆាំងផ្សេងទៀត។
ការបោសសម្អាត៖ យោធាថៃបានបើកប្រតិបត្តិការយោធាទ្រង់ទ្រាយធំដើម្បីបណ្តេញកងទ័ពវៀតណាមចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួនវិញ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាត និងការបាត់បង់ជីវិតទាហានសងខាងជាច្រើននាក់។
៣. Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
ឆ្នាំ ១៩៧៩ - ១៩៨៤៖ ក្រោយការដួលរលំនៃរបបប៉ុលពត តំបន់ព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ រួមទាំងតំបន់ចុងបូកបានក្លាយជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រ និងជាទីជម្រកសុវត្ថិភាព ឬជំរុំកងទ័ពតស៊ូផ្សេងៗ។
ឆ្នាំ ១៩៨៥ - ១៩៨៧៖ កើតមាន សង្គ្រាមសមរភូមិចុងបូក យ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ រវាងកងទ័ពវៀតណាម និងកងទ័ពថៃ ព្រមទាំងមានការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយគ្រាប់កាំភ្លើងធំជាបន្តបន្ទាប់នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនបីប្រទេស។
ឆ្នាំ ១៩៨៩៖ គឺជាឆ្នាំនៃការដកទ័ពជាផ្លូវការរបស់កងទ័ពវៀតណាមចេញពីកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យភាពតានតឹងនៅតំបន់ព្រំដែនเริ่มធូរស្រាល។
ឆ្នាំ ១៩៩៣៖ ក្រោយសង្គ្រាមបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ គេបានកសាងអនុស្សាវរីយ៍ ឬបដិសណ្ឋារកិច្ចនៅត្រង់ចំណុចប្រសព្វព្រំដែន (Tripoint) ដើម្បីជានិមិត្តរូបនៃមិត្តភាព និងសន្តិភាពរវាង កម្ពុជា ឡាវ និងថៃ។
ឆ្នាំ ២០០០៖ ផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតតំបន់ "ត្រីកោណមរកត" (Emerald Triangle) ផ្លូវការ ដើម្បីប្រែក្លាយអតីតសមរភូមិដ៏ក្តៅគគុកនេះ ទៅជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍ព្រំដែនវិញ។
រៀបរាប់ ប្រវត្តិសាស្រ្ត ភូមិសាស្រ្តជំរុំជភៀសសឹកឈ្មោះ ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ Huay Chan Camp--ព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ ទសវត្សទី ៨០ និង ៩០
ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ (Huay Chan Camp) គឺជាជំរុំភៀសសឹកមួយក្នុងចំណោមជំរុំដទៃទៀតដែលបានបង្កើតឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ ដែលជាសម័យកាលដ៏តានតឹងនៃវិបត្តិសង្គ្រាមស៊ីវិល និងការកាន់កັບរបស់វៀតណាមនៅកម្ពុជា។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រនៃជំរុំ ហ៊ុយចាន់៖
១. ភូមិសាស្ត្រ (Geography)
ទីតាំង: ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ (ตั้งชื่อតាមភូមិថៃនៅជិតនោះ) ស្ថិតនៅតាមแนวព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងតំបន់ភូមិសាស្ត្រព្រៃភ្នំ ដែលជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងជាតំបន់ត្រួតពិនិត្យរបស់កងកម្លាំងខ្មែរក្រហម។
ការផ្លាស់ប្តូរភូមិសាស្ត្រនៅពេលក្រោយ: នៅឆ្នាំ១៩៨៨ ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានគេរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយជំរុំ ណាត្រាវ (Natrao Camp) ដើម្បីបង្កើតជាជំរុំថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា ជំរុំអូរត្រាវ (O'Trao Camp)។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងកាលប្បវត្តិព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ (Historical Timeline)
ទសវត្សរ៍ទី ៨០ (ជាពិសេសពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ទី ៨០): ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដោយក្រុមខ្មែរក្រហម ដើម្បីជាទីជម្រកសម្រាប់ជនស៊ីវិល ក៏ដូចជាមូលដ្ឋានក្រោយសម្រាប់កងទ័ពតស៊ូ។
ស្ថានភាពរស់នៅ និងការត្រួតពិនិត្យ: ប្រជាជន និងជនភៀសសឹកដែលរស់នៅក្នុងជំរុំនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងនយោបាយ និងយោធាដ៏តឹងពាន់របស់ខ្មែរក្រហម។ សមាជិកគ្រួសារខ្លះត្រូវបានเกณฑ์ ឬบังคับให้បម្រើការងារដឹកជញ្ជូនគ្រាប់បែក និងស្បៀង ឬត្រូវបញ្ជូនទៅសមរភូមិក្រោយ។
ឆ្នាំ១៩៨៨: ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានยุบ និងបូករួមបញ្ចូលជាមួយជំរុំ ណាត្រាវ ក្លាយជា ជំរុំអូរត្រាវ (O'Trao) ក្រោមការរៀបចំឡើងវិញនៃរចនាសម្ព័ន្ធតំបន់ព្រំដែន។
ទសវត្សរ៍ទី ៩០: ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ១៩៩១ និងការចូលខ្លួនមកសម្របសម្រួលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNBRO/UNHCR) ជំរុំនៅតាមព្រំដែនទាំងអស់ត្រូវបានរំសាយ ហើយជនភៀសសឹកត្រូវបាន repatriated (បញ្ជូនត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ) ជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ទី ៩០។
៣. ជីវភាពរស់នៅ និងចំនួនប្រជាជន
ជីវភាពរស់នៅ: ជីវិតរស់នៅរបស់ជនភៀសសឹកក្នុងជំរុំ ហ៊ុយចាន់ មានភាពលំបាកវេទនាខ្លាំងណាស់ ដោយសារការរឹតត្បិតសេរីភាព ការខ្វះខាតស្បៀងអាហារ និងការគំរាមកំហែងពីការវាយប្រហារ ការទម្លាក់គ្រាប់បែក ក៏ដូចជាការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់មេដឹកនាំជំរុំ។
ចំនួនប្រជាជន: ប្រជាជននៅក្នុងជំរុំនេះមានការប្រែប្រួលឡើងចុះជាញឹកញាប់ អាស្រ័យលើអាំងតង់ស៊ីតេនៃការប្រយុទ្ធគ្នានៅខាងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងការប្តូរទីតាំងជំរុំដោយកងទ័ពថៃ ឬក្រុមប្រដាប់អាវុធ។
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Topographical Map scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ Geographical Map : Huay Chan Refugee Camp" សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖
Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
ទីតាំង
គ្រប់គ្រងដោយ
ឆ្នាំបើក ឆ្នាំបិទ
ចំនួនប្រជាជន
ជីវភាពរស់នៅ
រៀបរាប់ ប្រវត្តិសាស្រ្ត ភូមិសាស្រ្តជំរុំជភៀសសឹកឈ្មោះ ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ Huay Chan Camp--ព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ ទសវត្សទី ៨០ និង ៩០
ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ (Huay Chan Camp) គឺជាជំរុំភៀសសឹកមួយក្នុងចំណោមជំរុំដទៃទៀតដែលបានបង្កើតឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ ដែលជាសម័យកាលដ៏តានតឹងនៃវិបត្តិសង្គ្រាមស៊ីវិល និងការកាន់កັບរបស់វៀតណាមនៅកម្ពុជា។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រនៃជំរុំ ហ៊ុយចាន់៖
១. ភូមិសាស្ត្រ (Geography)
ទីតាំង: ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ (ตั้งชื่อតាមភូមិថៃនៅជិតនោះ) ស្ថិតនៅតាមแนวព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងតំបន់ភូមិសាស្ត្រព្រៃភ្នំ ដែលជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងជាតំបន់ត្រួតពិនិត្យរបស់កងកម្លាំងខ្មែរក្រហម។
ការផ្លាស់ប្តូរភូមិសាស្ត្រនៅពេលក្រោយ: នៅឆ្នាំ១៩៨៨ ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានគេរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយជំរុំ ណាត្រាវ (Natrao Camp) ដើម្បីបង្កើតជាជំរុំថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា ជំរុំអូរត្រាវ (O'Trao Camp)។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងកាលប្បវត្តិព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ (Historical Timeline)
ទសវត្សរ៍ទី ៨០ (ជាពិសេសពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ទី ៨០): ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដោយក្រុមខ្មែរក្រហម ដើម្បីជាទីជម្រកសម្រាប់ជនស៊ីវិល ក៏ដូចជាមូលដ្ឋានក្រោយសម្រាប់កងទ័ពតស៊ូ។
ស្ថានភាពរស់នៅ និងការត្រួតពិនិត្យ: ប្រជាជន និងជនភៀសសឹកដែលរស់នៅក្នុងជំរុំនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងនយោបាយ និងយោធាដ៏តឹងពាន់របស់ខ្មែរក្រហម។ សមាជិកគ្រួសារខ្លះត្រូវបានเกณฑ์ ឬบังคับให้បម្រើការងារដឹកជញ្ជូនគ្រាប់បែក និងស្បៀង ឬត្រូវបញ្ជូនទៅសមរភូមិក្រោយ។
ឆ្នាំ១៩៨៨: ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានยุบ និងបូករួមបញ្ចូលជាមួយជំរុំ ណាត្រាវ ក្លាយជា ជំរុំអូរត្រាវ (O'Trao) ក្រោមការរៀបចំឡើងវិញនៃរចនាសម្ព័ន្ធតំបន់ព្រំដែន។
ទសវត្សរ៍ទី ៩០: ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ១៩៩១ និងការចូលខ្លួនមកសម្របសម្រួលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNBRO/UNHCR) ជំរុំនៅតាមព្រំដែនទាំងអស់ត្រូវបានរំសាយ ហើយជនភៀសសឹកត្រូវបាន repatriated (បញ្ជូនត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ) ជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ទី ៩០។
៣. ជីវភាពរស់នៅ និងចំនួនប្រជាជន
ជីវភាពរស់នៅ: ជីវិតរស់នៅរបស់ជនភៀសសឹកក្នុងជំរុំ ហ៊ុយចាន់ មានភាពលំបាកវេទនាខ្លាំងណាស់ ដោយសារការរឹតត្បិតសេរីភាព ការខ្វះខាតស្បៀងអាហារ និងការគំរាមកំហែងពីការវាយប្រហារ ការទម្លាក់គ្រាប់បែក ក៏ដូចជាការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់មេដឹកនាំជំរុំ។
ចំនួនប្រជាជន: ប្រជាជននៅក្នុងជំរុំនេះមានការប្រែប្រួលឡើងចុះជាញឹកញាប់ អាស្រ័យលើអាំងតង់ស៊ីតេនៃការប្រយុទ្ធគ្នានៅខាងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងការប្តូរទីតាំងជំរុំដោយកងទ័ពថៃ ឬក្រុមប្រដាប់អាវុធ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រនៃជំរុំ ហ៊ុយចាន់៖
១. ភូមិសាស្ត្រ (Geography)
ទីតាំង: ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ (ตั้งชื่อតាមភូមិថៃនៅជិតនោះ) ស្ថិតនៅតាមแนวព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងតំបន់ភូមិសាស្ត្រព្រៃភ្នំ ដែលជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងជាតំបន់ត្រួតពិនិត្យរបស់កងកម្លាំងខ្មែរក្រហម។
ការផ្លាស់ប្តូរភូមិសាស្ត្រនៅពេលក្រោយ: នៅឆ្នាំ១៩៨៨ ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានគេរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយជំរុំ ណាត្រាវ (Natrao Camp) ដើម្បីបង្កើតជាជំរុំថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា ជំរុំអូរត្រាវ (O'Trao Camp)។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងកាលប្បវត្តិព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ (Historical Timeline)
ទសវត្សរ៍ទី ៨០ (ជាពិសេសពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ទី ៨០): ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដោយក្រុមខ្មែរក្រហម ដើម្បីជាទីជម្រកសម្រាប់ជនស៊ីវិល ក៏ដូចជាមូលដ្ឋានក្រោយសម្រាប់កងទ័ពតស៊ូ។
ស្ថានភាពរស់នៅ និងការត្រួតពិនិត្យ: ប្រជាជន និងជនភៀសសឹកដែលរស់នៅក្នុងជំរុំនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងនយោបាយ និងយោធាដ៏តឹងពាន់របស់ខ្មែរក្រហម។ សមាជិកគ្រួសារខ្លះត្រូវបានเกณฑ์ ឬบังคับให้បម្រើការងារដឹកជញ្ជូនគ្រាប់បែក និងស្បៀង ឬត្រូវបញ្ជូនទៅសមរភូមិក្រោយ។
ឆ្នាំ១៩៨៨: ជំរុំ ហ៊ុយចាន់ ត្រូវបានยุบ និងបូករួមបញ្ចូលជាមួយជំរុំ ណាត្រាវ ក្លាយជា ជំរុំអូរត្រាវ (O'Trao) ក្រោមការរៀបចំឡើងវិញនៃរចនាសម្ព័ន្ធតំបន់ព្រំដែន។
ទសវត្សរ៍ទី ៩០: ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ១៩៩១ និងការចូលខ្លួនមកសម្របសម្រួលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNBRO/UNHCR) ជំរុំនៅតាមព្រំដែនទាំងអស់ត្រូវបានរំសាយ ហើយជនភៀសសឹកត្រូវបាន repatriated (បញ្ជូនត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ) ជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ទី ៩០។
៣. ជីវភាពរស់នៅ និងចំនួនប្រជាជន
ជីវភាពរស់នៅ: ជីវិតរស់នៅរបស់ជនភៀសសឹកក្នុងជំរុំ ហ៊ុយចាន់ មានភាពលំបាកវេទនាខ្លាំងណាស់ ដោយសារការរឹតត្បិតសេរីភាព ការខ្វះខាតស្បៀងអាហារ និងការគំរាមកំហែងពីការវាយប្រហារ ការទម្លាក់គ្រាប់បែក ក៏ដូចជាការត្រួតពិនិត្យផ្ទៃក្នុងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់មេដឹកនាំជំរុំ។
ចំនួនប្រជាជន: ប្រជាជននៅក្នុងជំរុំនេះមានការប្រែប្រួលឡើងចុះជាញឹកញាប់ អាស្រ័យលើអាំងតង់ស៊ីតេនៃការប្រយុទ្ធគ្នានៅខាងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងការប្តូរទីតាំងជំរុំដោយកងទ័ពថៃ ឬក្រុមប្រដាប់អាវុធ។
ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ ជំរុំ អូត្រាវ សំរោងគៀត O' Trao
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Topographical Map scale 900px X 1100px ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ ជំរុំ អូត្រាវ សំរោងគៀត O' Trao សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖
Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
ទីតាំង
គ្រប់គ្រងដោយ
ឆ្នាំបើក ឆ្នាំបិទ
ចំនួនប្រជាជន
ជីវភាពរស់នៅ
ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ ជំរុំ អូត្រាវ សំរោងគៀត O' Trao
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Topographical Map scale 900px X 1100px ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ ជំរុំ ភ្នំខៀវ Green Hill Camp សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖
Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
ទីតាំង
គ្រប់គ្រងដោយ
ឆ្នាំបើក ឆ្នាំបិទ
ចំនួនប្រជាជន
ជីវភាពរស់នៅ
ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រ ជំរុំ ភ្នំខៀវ Green Hill Camp
រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រនេះបង្ហាញអំពី ជំរំជនភៀសខ្លួន ខៅអ៊ីដាង (Khao-I-Dang Holding Center) ដែលជាជំរំដ៏ធំ និងល្បីល្បាញបំផុតមួយ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកតាពញា ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ (កាលពីមុនស្ថិតក្នុងខេត្តប្រាជិនបុរី) ក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា។ [1]
ព័ត៌មានសង្ខេបអំពីជំរំនេះ៖
ការបង្កើតឡើង៖ ជំរំនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅចុង ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយឧត្តមស្នងការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន (UNHCR) និងរដ្ឋាភិបាលថៃ ដើម្បីទទួលជ្រកកោនដល់ប្រជាជនកម្ពុជារាប់សែននាក់ ដែលបានរត់ភៀសខ្លួនពីសង្គ្រាមស៊ីវិល និងរបបខ្មែរក្រហម។ [1, 2]
រយៈពេលដំណើរការ៖ វាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់អស់រយៈពេលជាង ១៣ ឆ្នាំ ហើយត្រូវបានបិទជាផ្លូវការវិញនៅ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៣ បន្ទាប់ពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។
ព័ត៌មានសង្ខេបអំពីជំរំនេះ៖
ការបង្កើតឡើង៖ ជំរំនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅចុង ឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយឧត្តមស្នងការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន (UNHCR) និងរដ្ឋាភិបាលថៃ ដើម្បីទទួលជ្រកកោនដល់ប្រជាជនកម្ពុជារាប់សែននាក់ ដែលបានរត់ភៀសខ្លួនពីសង្គ្រាមស៊ីវិល និងរបបខ្មែរក្រហម។ [1, 2]
រយៈពេលដំណើរការ៖ វាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់អស់រយៈពេលជាង ១៣ ឆ្នាំ ហើយត្រូវបានបិទជាផ្លូវការវិញនៅ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៣ បន្ទាប់ពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស។
ផែនទីជំរុំ ខាងអ៊ដាង
ជំរំជនភៀសខ្លួន ខៅអ៊ីដាង (Khao-I-Dang) ពុំមានចម្ងាយរហូតដល់ ៧០ គីឡូម៉ែត្រ ពីព្រំដែនកម្ពុជានោះទេ ដោយទីតាំងពិតប្រាកដរបស់វាគឺស្ថិតនៅ ចម្ងាយប្រហែល ១០ ទៅ ២០ គីឡូម៉ែត្រ ប៉ុណ្ណោះ ពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ (វាស្ថិតនៅភាគខាងជើងក្រុងអារញ្ញប្រាថេត ប្រហែល ២០ គីឡូម៉ែត្រ និងនៅជិតច្រកទ្វារអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត)។ [1, 2, 3]
ទោះជាយ៉ាងណា លេខ ៧០ គីឡូម៉ែត្រ ដែលអ្នកបានលើកឡើង អាចទាក់ទងនឹងចំណុចប្រវត្តិសាស្ត្រមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
ការចល័តជនភៀសខ្លួនទៅកាន់ជំរំផ្សេង៖ នៅពេលដែលកងទ័ពថៃ ឬអង្គការសហប្រជាជាតិធ្វើការជម្លៀសជនភៀសខ្លួនចេញពីតំបន់ប្រយុទ្ធគ្នានៅក្បែរព្រំដែន (ដូចជាពីតំបន់សាប៊ូ ឬសាម៉េត) ពួកគេជារឿយៗត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមរថយន្តឈ្នួល ឬរថយន្តយោធាទៅកាន់ជំរំសុវត្ថិភាព ឬមជ្ឈមណ្ឌលផ្ទុកទិន្នន័យ (Holding Center) ដែលស្ថិតនៅជ្រៅក្នុងទឹកដីថៃ ចម្ងាយរាប់សិបគីឡូម៉ែត្រ (ខ្លះចម្ងាយរហូតដល់ ៦០-៧០ គីឡូម៉ែត្រពីចំណុចព្រំដែនជាក់លាក់)។
ចម្ងាយរវាងជំរំ និងជំរំ៖ ជំរំជនភៀសខ្លួនខ្មែរនាសម័យនោះត្រូវបានពង្រាយជាច្រើនកន្លែងតាមបណ្តោយព្រំដែន (ដូចជា ជំរំស្រះកែវ, ជំរំណងចាន់, ជំរំសាយធូ ជាដើម) ដែលជំរំខ្លះមានចម្ងាយឆ្ងាយពីគ្នា ឬឆ្ងាយពីច្រកព្រំដែនធំៗ ប្រហែល ៧០ គីឡូម៉ែត្រ។
ទោះជាយ៉ាងណា លេខ ៧០ គីឡូម៉ែត្រ ដែលអ្នកបានលើកឡើង អាចទាក់ទងនឹងចំណុចប្រវត្តិសាស្ត្រមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
ការចល័តជនភៀសខ្លួនទៅកាន់ជំរំផ្សេង៖ នៅពេលដែលកងទ័ពថៃ ឬអង្គការសហប្រជាជាតិធ្វើការជម្លៀសជនភៀសខ្លួនចេញពីតំបន់ប្រយុទ្ធគ្នានៅក្បែរព្រំដែន (ដូចជាពីតំបន់សាប៊ូ ឬសាម៉េត) ពួកគេជារឿយៗត្រូវដឹកជញ្ជូនតាមរថយន្តឈ្នួល ឬរថយន្តយោធាទៅកាន់ជំរំសុវត្ថិភាព ឬមជ្ឈមណ្ឌលផ្ទុកទិន្នន័យ (Holding Center) ដែលស្ថិតនៅជ្រៅក្នុងទឹកដីថៃ ចម្ងាយរាប់សិបគីឡូម៉ែត្រ (ខ្លះចម្ងាយរហូតដល់ ៦០-៧០ គីឡូម៉ែត្រពីចំណុចព្រំដែនជាក់លាក់)។
ចម្ងាយរវាងជំរំ និងជំរំ៖ ជំរំជនភៀសខ្លួនខ្មែរនាសម័យនោះត្រូវបានពង្រាយជាច្រើនកន្លែងតាមបណ្តោយព្រំដែន (ដូចជា ជំរំស្រះកែវ, ជំរំណងចាន់, ជំរំសាយធូ ជាដើម) ដែលជំរំខ្លះមានចម្ងាយឆ្ងាយពីគ្នា ឬឆ្ងាយពីច្រកព្រំដែនធំៗ ប្រហែល ៧០ គីឡូម៉ែត្រ។
ជំរុំជនភៀសសឹក សាយ អេក (Site 8) គឺជាជំរុំជនភៀសសឹកជនជាតិខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញ និងធំជាងគេមួយ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ និង ៩០ ដែលគ្រប់គ្រងដោយរណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ (KPNLF) ដឹកនាំដោយលោក សឺន សាន ប៉ុន្តែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដាច់ខាតរបស់អង្គការមនុស្សធម៌អន្តរជាតិ និងអាជ្ញាធរថៃ។
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង
ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ៖ ជំរុំ សាយ អេក មានទីតាំងស្ថិតនៅលើទឹកដីថៃ ជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងខេត្តប្រាជីនបុរី (Prachinburi) ឬក្រោយមកត្រូវគេកត់ត្រាថាស្ថិតក្នុងខេត្តស្រះកែវ (Sa Kaeo)។ វាស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែលជាប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា ក្នុងភូមិសាស្ត្រស្រុកភ្នំដងរែក។
លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ៖ តំបន់នោះភាគច្រើនជាវាលទំនាបដីខ្សាច់ និងព្រៃស្រោងស្ងួត ដែលងាយរងការហួតហែងនៅរដូវប្រាំង និងលិចទឹក ឬភក់ជ្រូកនៅរដូវវស្សា។
ឈ្មោះ «សាយ អេក»៖ ឈ្មោះនេះត្រូវបានដាក់ដោយកងទ័ពការពារព្រំដែនថៃ និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយពាក្យថា "Site" មានន័យថា ទីតាំង ឬជំរុំ ហើយលេខ "8" គឺជาลេខកូដសម្គាល់ទីតាំងក្នុងចំណោមជំរុំជនភៀសសឹកជាច្រើនផ្សេងទៀតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន (ដូចជា Site 2, Site B ជាដើម)។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត
បរិបទនយោបាយ៖ ក្រោយការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ និងការចូលលុកលុយរបស់កងទ័ពវៀតណាមចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រជាជនរាប់លាននាក់បានភៀសខ្លួនរត់គេចសង្គ្រាមមកកាន់តំបន់ព្រំដែនថៃ។
ការបង្កើតជំរុំ៖ ជំរុំ សាយ អេក ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅប្រហែលឆ្នាំ ១៩៨៤-១៩៨៥ ជាជំរុំសម្រាប់ជនស៊ីវិល និងអ្នកគាំទ្ររណសិរ្ស KPNLF ភាគច្រើនជាគ្រួសារកងទ័ព និងជនភៀសសឹកដែលភៀសខ្លួនចេញពីការទម្លាក់គ្រាប់បែក និងសមរភូមិប្រយុទ្ធនៅខាងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ចំនួនប្រជាជន៖ នៅ期កំពូលនៃទសវត្សរ៍ទី ៨០ ជំរុំនេះមានមនុស្សរស់នៅរហូតដល់ជាង ៣០,០០០ ទៅ ៤០,០០០ នាក់ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសហគមន៍ជនភៀសសឹកដែលមានការរៀបចំខ្លួនបានល្អគួរសម បើធៀបនឹងជំរុំដទៃទៀត។
៣. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ
ការគ្រប់គ្រង៖ ទោះបីជាជំរុំស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសថៃ និងមានការយាមកាយយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីយោធាថៃក៏ដោយ ក៏កិច្ចការងារមនុស្សធម៌ត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយ អគ្គស្នងការដ្ឋានអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកជនភៀសសឹក (UNHCR) និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលអន្តរជាតិជាច្រើន (NGOs) ដូចជា UNBRO ជាដើម។
សេវាសង្គម៖
មានការសាងសង់សាលារៀនបឋមសិក្សា មន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលសុខភាព ដែលផ្តល់ថ្នាំសង្កូវ និងអាហារូបត្ថម្ភដល់កុមារ។
ប្រជាជនក្នុងជំរុំត្រូវបានផ្តល់ស្បៀងអាហារជាមូលដ្ឋាន (អង្ករ ប្រេងឆា ត្រីខ) ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ។
ជីវភាព៖ ទោះបីជាមានជំនួយមនុស្សធម៌ក៏ដោយ ក៏ជីវភាពក្នុងជំរុំមានភាពលំបាកវេទនា ដោយសារសេរីភាពក្នុងការធ្វើដំណើរត្រូវបានកំណត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង មិនឱ្យជនភៀសសឹកចេញក្រៅជំរុំតាមអំពើចិត្តឡើយ ដើម្បីការពារបញ្ហាសន្តិសុខរបស់ប្រទេសថៃ។
៤. ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (ទសវត្សរ៍ទី ៩០)
កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស (១៩៩១)៖ ក្រោយការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ១៩៩១ ស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមវិលមករកភាពប្រក្រតីបន្តិចម្តងៗ។
ដំណើរការ repatriation (ការបញ្ជូនជនភៀសសឹកត្រឡប់ស្រុកកំណើត)៖ ក្រោមការរៀបចំរបស់ UNHCR ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២-១៩៩៣ ជំរុំ សាយ អេក ក៏ដូចជាជំរុំជនភៀសសឹកដទៃទៀតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបានសម្រេចបិទទ្វារជាផ្លូវការ។
លទ្ធផល៖ ជនភៀសសឹកភាគច្រើនដែលរស់នៅក្នុងជំរុំ សាយ អេក ត្រូវបានស្ម័គ្រចិត្តដឹកជញ្ជូនត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដើម្បីចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ ១៩៩៣ និងចាប់ផ្តើមជីវិតថ្មីនៅលើទឹកដីកំណើតរបស់ខ្លួនវិញ បញ្ចប់សម័យកាលដ៏ឈឺចាប់នៃជីវិតជា «ជនភៀសសឹកតាមព្រំដែន»។
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Texture Relief Map scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ជំរុំភៀសសឹក សាយអេក Geopolitic of the Site 8's Refugee Camp" សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត
៣. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ
៤. ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (ទសវត្សរ៍ទី ៩០)
៥.ទំហំ វិសាលភាព ( បណ្តាយ ទទឹង)
៦.Add គំលាតពីខ្សែព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ សព្វថ្ងៃ (ប្រហែល)
៧. Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
ជំរុំជនភៀសសឹក សាយអេក (Site 8) មិនស្ថិតនៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាយើងទេ ប៉ុន្តែវាមានទីតាំងនៅលើទឹកដីនៃ ប្រទេសថៃ ដែលនៅជាប់នឹងព្រំដែនកម្ពុជា (ទល់មុខនឹងតំបន់ភូមិសាស្ត្រតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងខេត្តបាត់ដំបងរបស់កម្ពុជា ពិសេសគឺតំបន់ភ្នំมาลัย / Malai)។
ប្រសិនបើផ្អែកតាមរដ្ឋបាលរបស់ប្រទេសថៃ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនោះមានលក្ខណៈសម្គាល់ដូចខាងក្រោម៖
កម្រិតខេត្ត (Province): នៅពេលបង្កើតដំបូងក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ គឺស្ថិតក្នុង ខេត្តប្រាជីនបុរី (Prachinburi Province) ប៉ុន្តែក្រោយមក រដ្ឋាភិបាលថៃបានកែសម្រួលព្រំប្រទល់រដ្ឋបាលថ្មី ដោយដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោម ខេត្តស្រះកែវ (Sa Kaeo Province) (ជាខេត្តដែលបង្កើតថ្មីកាត់ចេញពីខេត្តប្រាជីនបុរី ជាប់ព្រំដែនជាមួយខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងបាត់ដំបងរបស់កម្ពុជា)។
កម្រិតស្រុក (District / Amphoe): ស្ថិតក្នុងតំបន់ស្រុកព្រំដែន ដូចជា ស្រុកតាព្រះยา (Ta Phraya) ឬ ស្រុកឃ្លອງហាត (Khlong Hat) ជាប់នឹងព្រៃភ្នំនៃភ្នំដងរែក និងតំបន់ភ្នំម៉ាឡៃខាងទិសខាងលិចព្រំដែនកម្ពុជា។
កម្រិតឃុំ និងភូមិ (Commune / Village): ដោយសារវាជា «ជំរុំជនភៀសសឹកបណ្ដោះអាសន្ន» ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធា និងអង្គការអន្តរជាតិ (UNHCR/UNBRO) ក្នុងសម័យសង្គ្រាម ទើបវាមិនត្រូវបានរៀបចំជាទម្រង់ភូមិ-ឃុំស៊ីវិលុក្រញ៉ែនថេរយូរអង្វែងដូចភូមិរបស់ពលរដ្ឋថៃឡើយ ព అనោលគឺវាជាតំបន់ដាច់ស្រយាលតាមព្រំដែន ក្នុងតំបន់ព្រៃស្រោង និងជើងភ្នំ ដែលត្រូវបានកាប់ឆ្ការធ្វើជាជំរុំបណ្តោះអាសន្នតែប៉ុណ្ណោះ។ បច្ចុប្បន្នទីតាំងអតីតជំរុំនេះ បានប្រែ្លងទ្រង់ទ្រាយជាដីព្រៃស្រោង ឬដីកសិកម្មរបស់ប្រជាជនថៃតាមព្រំដែនវិញហើយ។
ប្រសិនបើផ្អែកតាមរដ្ឋបាលរបស់ប្រទេសថៃ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនោះមានលក្ខណៈសម្គាល់ដូចខាងក្រោម៖
កម្រិតខេត្ត (Province): នៅពេលបង្កើតដំបូងក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ គឺស្ថិតក្នុង ខេត្តប្រាជីនបុរី (Prachinburi Province) ប៉ុន្តែក្រោយមក រដ្ឋាភិបាលថៃបានកែសម្រួលព្រំប្រទល់រដ្ឋបាលថ្មី ដោយដាក់ឱ្យស្ថិតក្រោម ខេត្តស្រះកែវ (Sa Kaeo Province) (ជាខេត្តដែលបង្កើតថ្មីកាត់ចេញពីខេត្តប្រាជីនបុរី ជាប់ព្រំដែនជាមួយខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងបាត់ដំបងរបស់កម្ពុជា)។
កម្រិតស្រុក (District / Amphoe): ស្ថិតក្នុងតំបន់ស្រុកព្រំដែន ដូចជា ស្រុកតាព្រះยา (Ta Phraya) ឬ ស្រុកឃ្លອງហាត (Khlong Hat) ជាប់នឹងព្រៃភ្នំនៃភ្នំដងរែក និងតំបន់ភ្នំម៉ាឡៃខាងទិសខាងលិចព្រំដែនកម្ពុជា។
កម្រិតឃុំ និងភូមិ (Commune / Village): ដោយសារវាជា «ជំរុំជនភៀសសឹកបណ្ដោះអាសន្ន» ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់យោធា និងអង្គការអន្តរជាតិ (UNHCR/UNBRO) ក្នុងសម័យសង្គ្រាម ទើបវាមិនត្រូវបានរៀបចំជាទម្រង់ភូមិ-ឃុំស៊ីវិលុក្រញ៉ែនថេរយូរអង្វែងដូចភូមិរបស់ពលរដ្ឋថៃឡើយ ព అనោលគឺវាជាតំបន់ដាច់ស្រយាលតាមព្រំដែន ក្នុងតំបន់ព្រៃស្រោង និងជើងភ្នំ ដែលត្រូវបានកាប់ឆ្ការធ្វើជាជំរុំបណ្តោះអាសន្នតែប៉ុណ្ណោះ។ បច្ចុប្បន្នទីតាំងអតីតជំរុំនេះ បានប្រែ្លងទ្រង់ទ្រាយជាដីព្រៃស្រោង ឬដីកសិកម្មរបស់ប្រជាជនថៃតាមព្រំដែនវិញហើយ។
ការចុះទស្សនកិច្ច ឬទំនាក់ទំនងការទូតពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសចិន និងបណ្តាជំរុំជនភៀសសឹកតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ គឺជារឿងរ៉ាវនយោបាយភូមិសាស្ត្រនយោបាយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ដ៏ស្មុគស្មាញមួយ៖
ទំនាក់ទំនងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ ប្រទេសចិនគឺជា1ក្នុងចំណោមប្រទេសមហាអំណាចដែលបានផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងក្លាទាំងផ្នែកការទូត ហិរញ្ញវត្ថុ និងយោធា ដល់ភាគីនៃសម្ព័ន្ធភាពតស៊ូប្រឆាំងនឹងកងទ័ពវៀតណាមនៅកម្ពុជា (ដែលរួមមានទាំងរណសិរ្ស KPNLF របស់លោក សឺន សាន នៅជំរុំសាយអេក និងភាគីដទៃទៀត)។
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីការទូត និងតំណាងបរទេស៖ តាមរយៈការប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ជំរុំតាមបន្ទាត់ព្រំដែនថៃ តែងតែមានគណៈប្រតិភូអន្តរជាតិ មន្ត្រីទូតនៃប្រទេសនានា (រួមទាំងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងគាំទ្រសម្ព័ន្ធភាពតស៊ូ) ចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពរស់នៅ ការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ឬជួបសំណេះសំណាលជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំរណសិរ្ស និងជនភៀសសឹក ដើម្បីវាយតម្លៃពីស្ថានភាពជាក់ស្តែង។
ទស្សនៈរបស់ភាគីថៃ និងអន្តរជាតិ៖ ភាគីថៃក្នុងនាមជាម្ចាស់ទឹកដីតែងតែសម្របសម្រួល ឬអនុញ្ញាតឱ្យមានបេសកកម្មការទូត និងអង្គការអន្តរជាតិចុះទៅកាន់ជំរុំទាំងនោះ ដើម្បីបង្ហាញដល់ឆាកអន្តរជាតិពីស្ថានភាពមនុស្សធម៌ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងជួយសង្គ្រោះជនស៊ីវិលខ្មែរដែលរត់គេចពីសមរភូមិសង្គ្រាម។
ទំនាក់ទំនងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ ប្រទេសចិនគឺជា1ក្នុងចំណោមប្រទេសមហាអំណាចដែលបានផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងក្លាទាំងផ្នែកការទូត ហិរញ្ញវត្ថុ និងយោធា ដល់ភាគីនៃសម្ព័ន្ធភាពតស៊ូប្រឆាំងនឹងកងទ័ពវៀតណាមនៅកម្ពុជា (ដែលរួមមានទាំងរណសិរ្ស KPNLF របស់លោក សឺន សាន នៅជំរុំសាយអេក និងភាគីដទៃទៀត)។
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីការទូត និងតំណាងបរទេស៖ តាមរយៈការប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ជំរុំតាមបន្ទាត់ព្រំដែនថៃ តែងតែមានគណៈប្រតិភូអន្តរជាតិ មន្ត្រីទូតនៃប្រទេសនានា (រួមទាំងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងគាំទ្រសម្ព័ន្ធភាពតស៊ូ) ចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពរស់នៅ ការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ឬជួបសំណេះសំណាលជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំរណសិរ្ស និងជនភៀសសឹក ដើម្បីវាយតម្លៃពីស្ថានភាពជាក់ស្តែង។
ទស្សនៈរបស់ភាគីថៃ និងអន្តរជាតិ៖ ភាគីថៃក្នុងនាមជាម្ចាស់ទឹកដីតែងតែសម្របសម្រួល ឬអនុញ្ញាតឱ្យមានបេសកកម្មការទូត និងអង្គការអន្តរជាតិចុះទៅកាន់ជំរុំទាំងនោះ ដើម្បីបង្ហាញដល់ឆាកអន្តរជាតិពីស្ថានភាពមនុស្សធម៌ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងជួយសង្គ្រោះជនស៊ីវិលខ្មែរដែលរត់គេចពីសមរភូមិសង្គ្រាម។
យោងតាមឯកសារផ្លូវការរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងកំណត់ហេតុនៃកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អំពីទីតាំងរដ្ឋបាលរបស់ថៃនៃជំរុំ សាយអេក (Site 8) ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ គឺស្ថិតនៅក្នុង៖
ឃុំ (Tambon): ឃុំថៃឧត្តម (Thai-Udor ឬ ថៃឧដុម)
ស្រុក (District / Amphoe): ស្រុកឃ្លອງហាត (Klong Haat ឬ ឃ្លອງហាត)
ខេត្ត (Province): ខេត្តប្រាជីនបុរី (Prachinburi Province) — (ចំណាំ៖ នៅសម័យនោះ ស្រុកឃ្លອງហាត ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខេត្តប្រាជីនបុរី មុនពេលដែលរដ្ឋាភិបាលថៃកាត់បង្កើតជាខេត្តស្រះកែវ Sa Kaeo ក្រោយមកទៀត)។
ឃុំ (Tambon): ឃុំថៃឧត្តម (Thai-Udor ឬ ថៃឧដុម)
ស្រុក (District / Amphoe): ស្រុកឃ្លອງហាត (Klong Haat ឬ ឃ្លອງហាត)
ខេត្ត (Province): ខេត្តប្រាជីនបុរី (Prachinburi Province) — (ចំណាំ៖ នៅសម័យនោះ ស្រុកឃ្លອງហាត ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខេត្តប្រាជីនបុរី មុនពេលដែលរដ្ឋាភិបាលថៃកាត់បង្កើតជាខេត្តស្រះកែវ Sa Kaeo ក្រោយមកទៀត)។
ជំរុំនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅជ្រៅក្នុងទឹកដីថៃប្រហែល ៤ គីឡូម៉ែត្រ ពីបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ (ទល់មុខនឹងតំបន់ភ្នំម៉ាឡៃ និងស្រុកម៉ាឡៃ របស់ខេត្តបន្ទាយមានជ័យប្រទេសកម្ពុជា)។
ដូច្នេះ មិនមែនជារឿងដែលថៃថាទឹកដីនោះជាទឹកដីកម្ពុជាទាមទារទេ គឺជារឿងដែលថៃចង់ឲ្យកម្ពុជាដឹងគុណថៃ ត្រូវតែ កាត់ទឹកដីខ្លះឲ្យទៅ ថៃ ?
តាមទស្សនៈប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយអន្តរជាតិ ការបង្កើតជំរុំសាយអេក (Site 8) ព្រមទាំងជំរុំជនភៀសសឹកដទៃទៀតនៅតាមព្រំដែនក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ គឺមិនមែនជាការទាមទារទឹកដី ឬជាការទាមទារឱ្យកម្ពុតាកាត់ដីឱ្យថៃ ដើម្បីដូរនឹងការជួយសង្គ្រោះនោះឡើយ។
មូលហេតុពិតប្រាកដ និងកត្តាជំរុញនៅពេលនោះ មានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម៖
បញ្ហាមនុស្សធម៌ និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ៖ ការដែលប្រទេសថៃ និងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHCR / UNBRO) អនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតជំរុំតាមបន្ទាត់ព្រំដែន គឺដោយសារសម្ពាធនៃវិបត្តិមនុស្សធម៌ដ៏ធំធេង ដែលមានជនស៊ីវិលខ្មែររាប់លាននាក់រត់គេចពីសង្គ្រាម និងការឈ្លានពាន។ ភាគីថៃមិនអាចបណ្តេញជនភៀសសឹកទាំងនោះចូលទៅក្នុងគ្រោះថ្នាក់បាញ់ប្រហារវិញបានទេ ព្រោះវាខុសច្បាប់អន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស។
ផលប្រយោជន៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រយោធា៖
ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ ប្រទេសថៃ (គាំទ្រដោយបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច និងអាស៊ាន) មានគោលនយោបាយទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលកុម្មុយនិស្ត និងកងទ័ពវៀតណាម។
ជំរុំតាមព្រំដែនទាំងនោះ (រួមទាំងជំរុំ KPNLF របស់រណសិរ្សលោក សឺន សាន និងជំរុំផ្សេងទៀត) ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាខែលការពារ និងជាទីតាំងនយោបាយសម្រាប់កងកម្លាំងតស៊ូខ្មែរ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងរបបក្រុងភ្នំពេញដែលគាំទ្រដោយវៀតណាមនៅពេលនោះ។
ការគ្រប់គ្រងអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ៖ ទឹកដីដែលតាំងជំរុំសាយអេក គឺស្ថិតនៅលើទឹកដីថៃស្រាប់ (ខេត្តប្រាជីនបុរី/ស្រះកែវ) ហើយថៃគ្រប់គ្រងដាច់ខាតលើសន្តិសុខក្នុងជំរុំ ព្រមទាំងកំណត់ការចេញចូលយ៉ាងតឹងរ៉ឹង មិនមែនជាការកាត់ទឹកដីឱ្យខ្មែរ ឬខ្មែរយកដីថៃនោះឡើយ។
សរុបមក ការជួយរបស់ថៃ និងសហគមន៍អន្តរជាតិក្នុងសម័យនោះ គឺផ្អែកលើ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (Geopolitics) ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ និងកិច្ចការមនុស្សធម៌ ភាគច្រើនជាការទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលវៀតណាម មិនមែនជាយុទ្ធសាស្ត្រទាមទារដូរទឹកដីជាមួយកម្ពុជានោះទេ។
តាមទស្សនៈប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយអន្តរជាតិ ការបង្កើតជំរុំសាយអេក (Site 8) ព្រមទាំងជំរុំជនភៀសសឹកដទៃទៀតនៅតាមព្រំដែនក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ គឺមិនមែនជាការទាមទារទឹកដី ឬជាការទាមទារឱ្យកម្ពុតាកាត់ដីឱ្យថៃ ដើម្បីដូរនឹងការជួយសង្គ្រោះនោះឡើយ។
មូលហេតុពិតប្រាកដ និងកត្តាជំរុញនៅពេលនោះ មានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម៖
បញ្ហាមនុស្សធម៌ និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ៖ ការដែលប្រទេសថៃ និងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHCR / UNBRO) អនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតជំរុំតាមបន្ទាត់ព្រំដែន គឺដោយសារសម្ពាធនៃវិបត្តិមនុស្សធម៌ដ៏ធំធេង ដែលមានជនស៊ីវិលខ្មែររាប់លាននាក់រត់គេចពីសង្គ្រាម និងការឈ្លានពាន។ ភាគីថៃមិនអាចបណ្តេញជនភៀសសឹកទាំងនោះចូលទៅក្នុងគ្រោះថ្នាក់បាញ់ប្រហារវិញបានទេ ព្រោះវាខុសច្បាប់អន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស។
ផលប្រយោជន៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រយោធា៖
ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ ប្រទេសថៃ (គាំទ្រដោយបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច និងអាស៊ាន) មានគោលនយោបាយទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលកុម្មុយនិស្ត និងកងទ័ពវៀតណាម។
ជំរុំតាមព្រំដែនទាំងនោះ (រួមទាំងជំរុំ KPNLF របស់រណសិរ្សលោក សឺន សាន និងជំរុំផ្សេងទៀត) ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាខែលការពារ និងជាទីតាំងនយោបាយសម្រាប់កងកម្លាំងតស៊ូខ្មែរ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងរបបក្រុងភ្នំពេញដែលគាំទ្រដោយវៀតណាមនៅពេលនោះ។
ការគ្រប់គ្រងអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ៖ ទឹកដីដែលតាំងជំរុំសាយអេក គឺស្ថិតនៅលើទឹកដីថៃស្រាប់ (ខេត្តប្រាជីនបុរី/ស្រះកែវ) ហើយថៃគ្រប់គ្រងដាច់ខាតលើសន្តិសុខក្នុងជំរុំ ព្រមទាំងកំណត់ការចេញចូលយ៉ាងតឹងរ៉ឹង មិនមែនជាការកាត់ទឹកដីឱ្យខ្មែរ ឬខ្មែរយកដីថៃនោះឡើយ។
សរុបមក ការជួយរបស់ថៃ និងសហគមន៍អន្តរជាតិក្នុងសម័យនោះ គឺផ្អែកលើ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (Geopolitics) ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ និងកិច្ចការមនុស្សធម៌ ភាគច្រើនជាការទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលវៀតណាម មិនមែនជាយុទ្ធសាស្ត្រទាមទារដូរទឹកដីជាមួយកម្ពុជានោះទេ។
ខ្ញុំលើកឡើងពេលនេះ គឺថៃរំលឹកអំពីគុណមនុស្សធម៍ និងការសហការណ៍រវាង ថៃ ជាមួយ UNs ក្នុងការជួយជនភៀសសឹកកម្ពុជា ដែលថៃ រំលឹកគុណ ពេលនេះ មិនមែន ៤០ ឆ្នាំមុនទេ
ការដែលភាគីថៃหยิบរឿងរ៉ាវអតីតកាល ឬលើកយកបញ្ហាជនភៀសសឹកកម្ពុជា និងកិច្ចសហការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) កាលពីជាង ៤០ ឆ្នាំមុន មកនិយាយ ឬរំលឹកឡើងវិញនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ភាគច្រើនត្រូវបានគេមើលឃើញតាមមុំនយោបាយ និងការទូតដូចខាងក្រោម៖
ការទូតវប្បធម៌ និងមុខមាត់អន្តរជាតិ (Soft Power & Image): ថៃព្យាយាមបង្ហាញខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិថាខ្លួនជា "ប្រទេសដែលមានសប្បុរសធម៌ និងមនុស្សធម៌ខ្ពស់" ដែលធ្លាប់បានលះបង់ធនធាន និងបើកទ្វារទទួលជនភៀសសឹកជិតមួយលាននាក់ក្នុងគ្រាលំបាក ខណៈដែលប្រទេសដទៃបដិសេធ។ ការលើកឡើងនេះជួយលើកកម្ពស់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងការទូតរបស់ខ្លួន។
បរិបទនយោបាយក្នុងស្រុករបស់ថៃ៖ ពេលខ្លះ ការរំលឹកប្រវត្តិសាស្ត្របែបនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយមន្ត្រី ស្ថាប័នរដ្ឋ ឬអ្នកនយោបាយថៃ ដើម្បីដាស់តឿនស្មារតីជាតិនិយម បង្ហាញពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់កងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការការពារព្រំដែន និងរក្សាសន្តិសុខជាតិក្នុងសម័យសង្គ្រាម។
ការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាតាមព្រំដែន ឬការបកស្រាយប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ ពេលណាដែលមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសរឿងព្រំដែន ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ឬការជជែកដេញដោលគ្នារវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរនៅលើបណ្តាញសង្គម ភាគីថៃតែងតែយកចំណុច "មនុស្សធម៌អតីតកាល" នេះមកនិយាយ ដើម្បីទប់ទល់ ឬទាមទារការទទួលស្គាល់ពីការលះបង់របស់ខ្លួន ដោយជៀសវាងមិននិយាយពីផលប្រយោជន៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ឬការទទួលបានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីអន្តរជាតិកាលពីសម័យនោះឡើយ។
រៀបរាប់ភូមិសាស្រ្ត ប្រវត្តិសាស្រ្ត Infographical data ជំរុំ Camp 85 Phum Boeng
ខាងក្រោមនេះគឺជាការរៀបរាប់អំពី ភូមិសាស្ត្រ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទិន្នន័យបែបអ៊ីនហ្វូសាហ្វិច (Infographical Data) ពាក់ព័ន្ធនឹង ជំរុំ ៨៥ (Camp 85) ឬដែលស្គាល់ម្យ៉ាងទៀតថា ជំរុំសាយអេច (Site H) ស្ថិតនៅតំបន់ភូមិបឹង និងតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ៖
១. ភូមិសាស្ត្រ (Geographical Context)
ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ៖ ជំរុំ ៨៥ (សាយអេច) ស្ថិតនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ខាងលិច ភ្នំតាង៉ុក (ឬហៅថា ភ្នមកាង៉ុក) ដែលជាភ្នំខ្ពស់មានព្រៃឈើក្រាស់ជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនធម្មជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ទីតាំងបច្ចុប្បន្ន៖ តំបន់នេះមានទីតាំងនៅជិតភូមិបឹង និងភ្នំព្រឹក ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។
លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រតំបន់៖ ជាតំបន់ខ្ពង់រាបព្រៃភ្នំ ជួរភ្នំ និងជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រយោធាដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការត្រួតពិនិត្យផ្លូវគមនាគមន៍តាមបន្ទាត់ព្រំដែនក្នុងសម័យសង្គ្រាម។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ (Historical Context)
ការបង្កើតឡើង៖ ជំរុំ ៨៥ ឬ ជំរុំសាយអេច ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ (ក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៩) ដោយកងទ័ពខ្មែរក្រហម ដើម្បីជាទីជម្រកសម្រាប់ប្រជារាស្ត្រស៊ីវិល និងជនភៀសខ្លួនខ្មែរដែលបានរត់គេចខ្លួនពីជម្លោះនយោបាយ និងសង្គ្រាមស៊ីវិល។
ការគ្រប់គ្រង៖ แตกต่างពីជំរុំជនភៀសខ្លួនផ្សេងទៀតដែលគ្រប់គ្រងដោយ UN ឬក្រុមុចន្ទរា/ខេមរភូមិន្ទ ជំរុំនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងនិងឥទ្ធិពលផ្ទាល់របស់កងទ័ពខ្មែរក្រហម។
បរិបទនយោបាយ និងមនុស្សធម៌៖
ជាតំបន់ប្រមូលផ្តុំជនភៀសខ្លួនក្រោមការរៀបចំឡើងស្របតាមស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់នៅតាមព្រំដែន។
ទទួលបានការឧបត្ថម្ភ និងការរៀបចំកន្លែងខ្លះពីភាគីថៃ និងអង្គការអន្តរជាតិ (តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងជួលដីនិងរៀបចំតំបន់មនុស្សធម៌) ដើម្បីជួយសម្រាលទុក្ខលំបាកដល់ជនរងគ្រោះដោយសង្គ្រាម។
៣. ទិន្នន័យបែបអ៊ីនហ្វូសាហ្វិច (Infographical Data Summary)
ប្រភេទព័ត៌មាន
ទិន្នន័យសំខាន់ៗ
ឈ្មោះជំរុំ
ជំរុំ ៨៥ (Camp 85) ឬ ជំរុំសាយអេច (Site H)
សម័យកាល
ทសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ (ក្រោយរបបខ្មែរក្រហមដួលរលំ ឆ្នាំ ១៩៧៩)
អ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទាល់
កងទ័ពខ្មែរក្រហម
ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ
ខាងលិចភ្នំតាង៉ុក ជាប់ព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា (បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រ ភូមិបឹង / ស្រុកភ្នំព្រឹក ខេត្តបាត់ដំបង)
ប្រជាជនក្នុងជំរុំ
ជនស៊ីវិល និងជនភៀសខ្លួនខ្មែរដែលបានភៀសខ្លួនចេញពីស្រុកកំណើតមកតាមបន្ទាត់ព្រំដែន
ស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រជុំវិញ
ព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រៃភ្នំក្រាស់ ជួរភ្នំព្រំដែន និងជាតំបន់ប៉ះទង្គិចយោធាក្នុងសម័យនោះ
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Texture Relief Map scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ជំរុំភៀសសឹក ភូមិបឹង ឬ ជំរុំ ៨៥ (Camp 85) ឬ ជំរុំសាយអេច (Site H)" សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត
៣. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ
៤. ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (ទសវត្សរ៍ទី ៩០)
៥.ទំហំ វិសាលភាព ( បណ្តាយ ទទឹង)
៦.Add គំលាតពីខ្សែព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ សព្វថ្ងៃ (ប្រហែល)
៧. Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Texture Relief Map scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ជំរុំភៀសសឹក ភូមិបឹង ឬ ជំរុំ ៨៥ (Camp 85) ឬ ជំរុំសាយអេច (Site H)" សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង(Geographical Context) ជំរុំ ៨៥ (សាយអេច) ស្ថិតនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ខាងលិច ភ្នំតាង៉ុក (ឬហៅថា ភ្នមកាង៉ុក) ដែលជាភ្នំខ្ពស់មានព្រៃឈើក្រាស់ជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនធម្មជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទីតាំងបច្ចុប្បន្ន៖ តំបន់នេះមានទីតាំងនៅជិតភូមិបឹង និងភ្នំព្រឹក ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត
៣. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ
៤. ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (ទសវត្សរ៍ទី ៩០)
៥.ទំហំ វិសាលភាព ( បណ្តាយ ទទឹង)
៦.Add គំលាតពីខ្សែព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ សព្វថ្ងៃ (ប្រហែល)
៧. Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
នេះគឺជារូបភាពផែនទីបែប Texture Relief Map ព្រមទាំងព័ត៌មានលម្អិតស្របតាមខ្លឹមសារទាំង ៧ ចំណុច ដែលលោកអ្នកបានស្នើសុំទាក់ទងនឹង ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ជំរុំភៀសសឹក ភូមិបឹង ឬ ជំរុំ ៨៥ (Camp 85) / ជំរុំសាយអេច (Site H)៖
http://googleusercontent.com/image_generation_content/483
សេចក្តីលម្អិតនៃខ្លឹមសារទាំង ៧ ចំណុច៖
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង (Geographical Context)
ទីតាំងដើមសម័យសង្គ្រាម៖ ជំរុំ ៨៥ (សាយអេច) ស្ថិតនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ខាងលិច ភ្នំតាង៉ុក (ឬហៅថា ភ្នមកាង៉ុក) ដែលជាភ្នំខ្ពស់មានព្រៃឈើក្រាស់ជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនធម្មជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ទីតាំងបច្ចុប្បន្ន៖ តំបន់នេះមានទីតាំងនៅជិតភូមិបឹង និងភ្នំព្រឹក ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត (History & Establishment)
ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្រោមការគ្រប់គ្រងនិងឥទ្ធិពលផ្ទាល់របស់កងទ័ពខ្មែរក្រហម ដើម្បីជាទីជម្រកសម្រាប់ប្រជាជនស៊ីវិល និងជនភៀសខ្លួនខ្មែរដែលបានរត់គេចពីសង្គ្រាមស៊ីវិល និងជម្លោះនយោបាយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។
۳. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ (Organization & Daily Life)
ការគ្រប់គ្រង៖ រៀបចំឡើងជាជំរុំបակខណ្ឌក្រោមការត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់យោធា។
ជីវភាព៖ ប្រជាជនរស់នៅក្នុងផ្ទះតង់ស្បូវ ឬឈើប្រក់ស្លឹកតូចៗ ពឹងផ្អែកលើការជំនួយមនុស្សធម៌អន្តរជាតិខ្លះ និងការធ្វើកសិកម្មតាមដងព្រំដែនក្រោមសុវត្ថិភាពមានកម្រិត។
៤. ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (Closure & Repatriation - 1990s)
ជំរុំនេះត្រូវបានបិទបញ្ចប់ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ទី ៩០ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ ១៩៩១ និងការរៀបចំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHCR) ដើម្បីបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនខ្មែរវិលត្រឡប់មកមាតុភូមិវិញដោយសុវត្ថិភាព។
៥. ទំហំ និងវិសាលភាព (Size & Scope)
ជាទូទៅជំរុំព្រំដែនប្រភេទនេះមានទំហំផ្ទៃដីរាប់គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (បណ្តោយប្រហែល ២ ទៅ ៣ គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹងប្រហែល ១ ទៅ ២ គីឡូម៉ែត្រ) អាស្រ័យលើការប្រែប្រួលចំនួនប្រជាជន និងស្ថានភាពយោធា។
៦. គំលាតពីខ្សែព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ សព្វថ្ងៃ (Distance from Border)
ទីតាំងជំរុំនេះស្ថិតនៅកៀក ឬប៉ះនឹងបន្ទាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ (គំលាតប្រហែល ១ ដល់ ៣ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនផ្លូវការ)។
៧. កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ (Infographical Timeline)
ឆ្នាំ ១៩៧៩–១៩៨០៖ ការបង្កើតជំរុំដំបូងនៅតាមแนวព្រំដែន (តំបន់ភូមិបឹង/ភ្នំតាង៉ុក)។
ទសវត្សរ៍ ១៩៨០៖ រយៈពេលនៃការរីកលូតលាស់នៃចំនួនជនភៀសខ្លួន និងការគ្រប់គ្រងតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រ។
តុលា ១៩៩១៖ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសបើកផ្លូវដល់ការដោះស្រាយបញ្ហាជនភៀសខ្លួន។
ឆ្នាំ ១៩៩២–១៩៩៣៖ ដំណើរការបិទជំរុំ និងការ repatriation ( repatriation វិលត្រឡប់) ក្រោមអធិបតីភាព UNHCR ។
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង(Geographical Context) ជំរុំ ៨៥ (សាយអេច) ស្ថិតនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ខាងលិច ភ្នំតាង៉ុក (ឬហៅថា ភ្នមកាង៉ុក) ដែលជាភ្នំខ្ពស់មានព្រៃឈើក្រាស់ជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនធម្មជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទីតាំងបច្ចុប្បន្ន៖ តំបន់នេះមានទីតាំងនៅជិតភូមិបឹង និងភ្នំព្រឹក ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត
៣. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ
៤. ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (ទសវត្សរ៍ទី ៩០)
៥.ទំហំ វិសាលភាព ( បណ្តាយ ទទឹង)
៦.Add គំលាតពីខ្សែព្រំដែន កម្ពុជា ថៃ សព្វថ្ងៃ (ប្រហែល)
៧. Infographical Timeline (កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ)
នេះគឺជារូបភាពផែនទីបែប Texture Relief Map ព្រមទាំងព័ត៌មានលម្អិតស្របតាមខ្លឹមសារទាំង ៧ ចំណុច ដែលលោកអ្នកបានស្នើសុំទាក់ទងនឹង ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ជំរុំភៀសសឹក ភូមិបឹង ឬ ជំរុំ ៨៥ (Camp 85) / ជំរុំសាយអេច (Site H)៖
http://googleusercontent.com/image_generation_content/483
សេចក្តីលម្អិតនៃខ្លឹមសារទាំង ៧ ចំណុច៖
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង (Geographical Context)
ទីតាំងដើមសម័យសង្គ្រាម៖ ជំរុំ ៨៥ (សាយអេច) ស្ថិតនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ខាងលិច ភ្នំតាង៉ុក (ឬហៅថា ភ្នមកាង៉ុក) ដែលជាភ្នំខ្ពស់មានព្រៃឈើក្រាស់ជាខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនធម្មជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ទីតាំងបច្ចុប្បន្ន៖ តំបន់នេះមានទីតាំងនៅជិតភូមិបឹង និងភ្នំព្រឹក ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត (History & Establishment)
ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្រោមការគ្រប់គ្រងនិងឥទ្ធិពលផ្ទាល់របស់កងទ័ពខ្មែរក្រហម ដើម្បីជាទីជម្រកសម្រាប់ប្រជាជនស៊ីវិល និងជនភៀសខ្លួនខ្មែរដែលបានរត់គេចពីសង្គ្រាមស៊ីវិល និងជម្លោះនយោបាយសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។
۳. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ (Organization & Daily Life)
ការគ្រប់គ្រង៖ រៀបចំឡើងជាជំរុំបակខណ្ឌក្រោមការត្រួតពិនិត្យតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់យោធា។
ជីវភាព៖ ប្រជាជនរស់នៅក្នុងផ្ទះតង់ស្បូវ ឬឈើប្រក់ស្លឹកតូចៗ ពឹងផ្អែកលើការជំនួយមនុស្សធម៌អន្តរជាតិខ្លះ និងការធ្វើកសិកម្មតាមដងព្រំដែនក្រោមសុវត្ថិភាពមានកម្រិត។
៤. ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (Closure & Repatriation - 1990s)
ជំរុំនេះត្រូវបានបិទបញ្ចប់ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ទី ៩០ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ ១៩៩១ និងការរៀបចំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHCR) ដើម្បីបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនខ្មែរវិលត្រឡប់មកមាតុភូមិវិញដោយសុវត្ថិភាព។
៥. ទំហំ និងវិសាលភាព (Size & Scope)
ជាទូទៅជំរុំព្រំដែនប្រភេទនេះមានទំហំផ្ទៃដីរាប់គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (បណ្តោយប្រហែល ២ ទៅ ៣ គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹងប្រហែល ១ ទៅ ២ គីឡូម៉ែត្រ) អាស្រ័យលើការប្រែប្រួលចំនួនប្រជាជន និងស្ថានភាពយោធា។
៦. គំលាតពីខ្សែព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ សព្វថ្ងៃ (Distance from Border)
ទីតាំងជំរុំនេះស្ថិតនៅកៀក ឬប៉ះនឹងបន្ទាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ (គំលាតប្រហែល ១ ដល់ ៣ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនផ្លូវការ)។
៧. កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ (Infographical Timeline)
ឆ្នាំ ១៩៧៩–១៩៨០៖ ការបង្កើតជំរុំដំបូងនៅតាមแนวព្រំដែន (តំបន់ភូមិបឹង/ភ្នំតាង៉ុក)។
ទសវត្សរ៍ ១៩៨០៖ រយៈពេលនៃការរីកលូតលាស់នៃចំនួនជនភៀសខ្លួន និងការគ្រប់គ្រងតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រ។
តុលា ១៩៩១៖ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសបើកផ្លូវដល់ការដោះស្រាយបញ្ហាជនភៀសខ្លួន។
ឆ្នាំ ១៩៩២–១៩៩៣៖ ដំណើរការបិទជំរុំ និងការ repatriation ( repatriation វិលត្រឡប់) ក្រោមអធិបតីភាព UNHCR ។
Generating image with Nano Banana 2 ធ្វើរូបភាពផែនទី Texture Relief Map scale 900px X 1100px ចំណងជើងអក្សរឆ្លាក់ផុស "ភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ជំរុំភៀសសឹក ភូមិបឹង ឬ ជំរុំ ៨៥ (Camp 85) ឬ ជំរុំសាយអេច (Site H)" សូមធ្វើផែនទីនេះជាភាសាខ្មែរ និង អង់គ្លេស រួមបញ្ចូលដោយ៖សេចក្តីលម្អិតនៃខ្លឹមសារទាំង ៧ ចំណុច
១. ភូមិសាស្ត្រ និងទីតាំង (Geographical Context)
២. ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកកើត (History & Establishment)
៣. ការរៀបចំ និងជីវភាពរស់នៅ (Organization & Daily Life)
៤.ការបិទបញ្ចប់ និងការវិលត្រឡប់ (Closure & Repatriation - 1990s)
៥. ទំហំ និងវិសាលភាព (Size & Scope)
៦. គំលាតពីខ្សែព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ សព្វថ្ងៃ (Distance from Border)
៧. កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ (Infographical Timeline)
ព័ត៌មានអំពី «ភូមិបឹង ស្រុកភ្នំព្រឹក ខេត្តបាត់ដំបង» ហាក់មិនមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីផ្លូវការនៃរដ្ឋបាលឃុំ-ភូមិ ក្នុង ស្រុកភ្នំព្រឹក ទេ។
ទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រស្រុកភ្នំព្រឹក
ស្រុកភ្នំព្រឹក គឺជាស្រុកមួយស្ថិតនៅ ខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេសថៃ。
ឃុំនានាក្នុងស្រុកភ្នំព្រឹក រួមមាន ឃុំភ្នំព្រឹក ឃុំអូររំដួល ឃុំពេជ្រចិន្តា ឃុំបារាំងធ្លាក់ និងឃុំកណ្តៀងរាយ។
ឈ្មោះភូមិបឹង អាចជាឈ្មោះមូលដ្ឋានហៅក្រៅផ្លូវការ តំបន់អតីតកាល ឬអាចច្រឡំជាមួយឈ្មោះភូមិផ្សេងក្នុងខេត្ត ឬរាជធានីផ្សេងទៀត
ស្រុកភ្នំព្រឹក គឺជាស្រុកមួយស្ថិតនៅ ខេត្តបាត់ដំបង ជាប់នឹងព្រំដែនប្រទេសថៃ。
ឃុំនានាក្នុងស្រុកភ្នំព្រឹក រួមមាន ឃុំភ្នំព្រឹក ឃុំអូររំដួល ឃុំពេជ្រចិន្តា ឃុំបារាំងធ្លាក់ និងឃុំកណ្តៀងរាយ។
ឈ្មោះភូមិបឹង អាចជាឈ្មោះមូលដ្ឋានហៅក្រៅផ្លូវការ តំបន់អតីតកាល ឬអាចច្រឡំជាមួយឈ្មោះភូមិផ្សេងក្នុងខេត្ត ឬរាជធានីផ្សេងទៀត
ជំរុំសាយធូ (Site 2 / Site Two)
លក្ខណៈពិសេស៖ នេះជាជំរុំជនភៀសខ្លួនធំជាងគេបំផុតរបស់ភាគីលោក សឺន សាន និងធំជាងគេបង្អស់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នាពេលនោះ។
ទីតាំង៖ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកតាពញា ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។
ទិន្នន័យ៖ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៨៥ ដោយការប្រមូលផ្តុំជនភៀសខ្លួនពីជំរុំចាស់ៗដែលរងការវាយប្រហារ (ដូចជា អាំពិល រឹតសែន និងណងចាន់)។ វាមានប្រជាជនរស់នៅចន្លោះពី ១៤០,០០០ ដល់ ១៦,០០០ នាក់។ ជំរុំនេះមានការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលស៊ីវិលល្អ និងទទួលបានជំនួយពេញលេញពី UNBRO និង NGOs។
លក្ខណៈពិសេស៖ នេះជាជំរុំជនភៀសខ្លួនធំជាងគេបំផុតរបស់ភាគីលោក សឺន សាន និងធំជាងគេបង្អស់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នាពេលនោះ។
ទីតាំង៖ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកតាពញា ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ។
ទិន្នន័យ៖ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៨៥ ដោយការប្រមូលផ្តុំជនភៀសខ្លួនពីជំរុំចាស់ៗដែលរងការវាយប្រហារ (ដូចជា អាំពិល រឹតសែន និងណងចាន់)។ វាមានប្រជាជនរស់នៅចន្លោះពី ១៤០,០០០ ដល់ ១៦,០០០ នាក់។ ជំរុំនេះមានការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលស៊ីវិលល្អ និងទទួលបានជំនួយពេញលេញពី UNBRO និង NGOs។
ផែនទីជំរុំ សាយធូ Site 2
ផែនទីជំរុំ សាយធូ SITE 2 REFUGEE CAMP
លក្ខណៈពិសេស៖ ធ្លាប់ជាទីបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ព និងរដ្ឋបាលកណ្តាលដ៏សំខាន់បំផុតរបស់លោក សឺន សាន មុនឆ្នាំ១៩៨៥។
ទីតាំង៖ ស្ថិតនៅចន្លោះព្រំដែនថៃ និងស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ព្រឹត្តិការណ៍៖ ជំរុំនេះត្រូវបានកងទ័ពវៀតណាម និងកងទ័ពរដ្ឋកម្ពុជា វាយលុក និងដុតបំផ្លាញយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងសមរភូមិរដូវប្រាំងឆ្នាំ១៩៨៤-១៩៨៥ ដែលបង្ខំឱ្យជនភៀសខ្លួន និងកងទ័ពទាំងអស់ត្រូវជម្លៀសចូលទៅក្នុងដីថៃ (បង្កើតជាជំរុំសាយធូ)។
៣. ជំរុំរឹតសែន (Rithysen) ឬ ណងសាមេត (Nong Samet)
លក្ខណៈពិសេស៖ ជាជំរុំដំបូងៗដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយអ្នកជួញដូរ អ្នកនយោបាយ និងប្រជាជនមកពីទីក្រុងភ្នំពេញ។
ទីតាំង៖ ស្ថិតនៅក្បែរភូមិណងសាមេត ស្រុកតាពញា។
ស្ថានភាព៖ ជំរុំនេះល្បីខាងមានផ្សារដោះដូរទំនិញដ៏ធំនៅតាមព្រំដែន។ ប៉ុន្តែវាមានបញ្ហាសន្តិសុខផ្ទៃក្នុងញឹកញាប់ ដោយសារការដណ្តើមអំណាចគ្នារវាងមេបញ្ជាការយោធាក្នុងតំបន់ មុនពេលរងការវាយកម្ទេចពីកងទ័ពវៀតណាម។
ជំរុំភៀសសឹក Mairut (ខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ) ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ គឺជាទីតាំងមនុស្សធម៌ដ៏សំខាន់មួយស្ថិតនៅតំបន់ឆ្នេរភាគខាងត្បូងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានផ្តល់ជម្រកដល់ជនភៀសខ្លួនខ្មែររាប់ពាន់នាក់ រត់គេចពីសមរភូមិសង្គ្រាម និងវិបត្តិអត់ឃ្លាន។
ភូមិសាស្ត្រ
ទីតាំង៖ ស្ថិតនៅឃុំមីនស៊ូត (Ban Mai Rut) ស្រុកខลองใหญ่ (Klong Yai) ខេត្តត្រាត (Trat) ប្រទេសថៃ។
ลักษณะภูมิประเทศ៖ តំបន់ឆ្នេរស្ដើងជាប់ឈូងសមុទ្រ និងជិតជួរភ្នំ ជាប់នឹងព្រំដែនខេត្តកោះកុងរបស់កម្ពុជា។
ទីតាំង៖ ស្ថិតនៅឃុំមីនស៊ូត (Ban Mai Rut) ស្រុកខลองใหญ่ (Klong Yai) ខេត្តត្រាត (Trat) ប្រទេសថៃ។
ลักษณะภูมิประเทศ៖ តំបន់ឆ្នេរស្ដើងជាប់ឈូងសមុទ្រ និងជិតជួរភ្នំ ជាប់នឹងព្រំដែនខេត្តកោះកុងរបស់កម្ពុជា។
ការតភ្ជាប់៖ ជាจุดទទួល ឬបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនបន្តពីតំបន់ឆ្នេរ និងខេត្តភាគខាងកើតកម្ពុជា។
ប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០
ការបង្កើតឡើង៖ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅចុងឆ្នាំ ១៩៧៩ និងបន្តដំណើរការយ៉ាងសកម្មក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ทางการថៃ និងអង្គការសហប្រជាជាតិ។ [1, 2]
រលកជនភៀសខ្លួន៖ ជនភៀសខ្លួនខ្មែរបានហូរចូលមកកាន់ទីនេះក្រោយការធ្លាក់ចុះនៃរបបខ្មែរក្រហម និងការឈ្លានពាន/វាយលុករបស់កងទ័ពវៀតណាម។ [1, 2]
ជីវភាពក្នុងជំរុំ៖ មានការសាងសង់រោងឬស្សី ដំបូលប្រក់ស្មៅ និងផ្ទះឈើ រួមទាំងមានកិច្ចសហការផ្ដល់ស្បៀងអាហារ និងថែទាំសុខភាពពីសំណាក់អង្គការអន្តរជាតិ។ [1, 2]
Infographical Data (ទិន្នន័យសំខាន់ៗ)
ចំនួនប្រជាជនរស់នៅ៖ មានជនភៀសខ្លួនប្រមាណជាង ៥ ០០០ នាក់ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង និងប្រែប្រួលតាមរលកសង្គ្រាម។
អង្គការមនុស្សធម៌ចូលរួម៖ UNHCR [UNICEF] និងអង្គការស្ម័គ្រចិត្តអន្តរជាតិ (Volags)។
ទិសដៅចុងក្រោយ៖ ជនភៀសខ្លួនខ្លះបានស្ម័គ្រចិត្តវិលត្រឡប់ស្រុកកំណើតពេលស្ងប់ស្ងាត់ ឬត្រូវបានបញ្ជូនទៅរស់នៅប្រទេសទីបី (សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា និងអឺរ៉ុប)។
ជំរុំ ជនភៀសសឹក Refugee Camps ភាគខាងលិចទសវត្សទី ៨០-៩០
